Vajina ve vulvada enflamasyon.
Vulvovajinit Nedir?
Vulvovajinit, vulva yani dış genital bölge ve vajinanın birlikte iltihaplanmasıdır. Kadınların en sık başvuru nedenlerinden biri olan vulvovajinit, kaşıntı, akıntı, yanma ve ağrı ile kendini gösterir. Her yaşta görülebilmekle birlikte üreme çağındaki kadınlarda daha sıktır.
Vulvovajinit enfeksiyöz veya non-enfeksiyöz nedenlere bağlı olabilir. Doğru tanı ve tedavi ile kısa sürede iyileşir, ancak yanlış tanı veya eksik tedavi kronikleşmeye yol açabilir. Tedavinin başarısı doğru tanıya bağlıdır.
Vulvovajinit Türleri
Enfeksiyöz vulvovajinit türleri arasında en sık görüleni kandidiyazis yani mantar enfeksiyonudur. Candida albicans en sık etkendir ve kadınların yüzde 75'i yaşamları boyunca en az bir kez geçirir. Beyaz, peynir kesiği görünümünde kokusuz akıntı ve şiddetli kaşıntı karakteristiktir. Vulvada kızarıklık ve şişlik görülür.
Bakteriyel vajinozis normal vajinal floranın bozulmasıyla oluşur. Gri-beyaz, homojen, ince ve balık kokulu akıntı tipiktir. Kaşıntı genellikle hafiftir veya yoktur. Trikomoniazis Trichomonas vaginalis parazitinin neden olduğu cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur. Sarı-yeşil, köpüklü ve kötü kokulu akıntı ile vulvada irritasyon görülür. Herpes simpleks enfeksiyonu HSV-1 veya HSV-2 virüsü nedeniyle oluşur ve ağrılı vezikül ve ülserlerle karakterizedir.
Non-enfeksiyöz vulvovajinit türleri arasında irritasyon ve alerjik vulvovajinit sabun, deterjan, parfüm, sentetik iç çamaşırı, hijyenik ped ve tampon veya lateks kondom gibi dış etkenlere bağlı gelişir. Atrofik vajinit menopoz sonrası östrojen düşüklüğüne bağlı oluşur ve vajinal kuruluk, incelme, yanma ve cinsel ilişkide rahatsızlık ile karakterizedir. Liken sklerozu kronik inflamatuar bir deri hastalığıdır ve vulvada beyaz kalınlaşmış deri ile şiddetli kaşıntı görülür.
Risk Faktörleri
Antibiyotik kullanımı normal vajinal florayı bozarak enfeksiyon riskini artırır. Kontrolsüz diyabet, gebelik, bağışıklık baskılayıcı durumlar ve oral kontraseptif kullanımı da risk faktörleri arasındadır. Vajinal duş kullanımı, sıkı ve sentetik giysiler, nemli ortam, stres ve menopoz da vulvovajinit gelişimine katkıda bulunabilir.
Belirtiler
Vulva belirtileri olarak kaşıntı en sık şikayettir. Yanma, kızarıklık, şişlik, ağrı ve hassasiyet de görülebilir. Vajinal belirtiler arasında anormal akıntı, akıntıda koku değişikliği, cinsel ilişkide ağrı ve idrar yaparken yanma yer alır.
Enfeksiyon tipine göre özellikler farklılık gösterir. Mantar enfeksiyonunda şiddetli kaşıntı, beyaz kalın kokusuz akıntı görülür. Bakteriyel vajinoziste balık kokusu, gri ince akıntı ve hafif kaşıntı tipiktir. Trikomonasta köpüklü sarı-yeşil kötü kokulu akıntı karakteristiktir. Atrofik vajinitte kuruluk, yanma ve ince akıntı görülür.
Tanı
Öykü ve muayenede semptom özellikleri, tetikleyici faktörler, vulva ve vajina muayenesi ile akıntı değerlendirmesi yapılır. Laboratuvar testleri olarak yaş preparat taze akıntı incelemesi için, vajinal pH ölçümü normalden 3.8-4.5 arası, KOH preparatı mantar ve koku testi için kullanılır. Dirençli veya tekrarlayan vakalarda kültür, spesifik patojen tespiti için PCR testleri istenebilir.
Tedavi
Kandidiyazis tedavisinde topikal antifungaller klotrimazol veya mikonazol ya da oral flukonazol tek doz 150 mg kullanılır. Tekrarlayan vakalarda uzun süreli tedavi gerekebilir.
Bakteriyel vajinozis tedavisinde metronidazol oral veya vajinal ya da klindamisin vajinal krem kullanılır. Tedavi süresince alkol alınmamalıdır. Trikomoniazis tedavisinde metronidazol veya tinidazol kullanılır ve partner tedavisi zorunludur; cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır.
Atrofik vajinit tedavisinde vajinal östrojen krem, tablet veya halka formunda, nemlendirici ve lubrikantlar kullanılır. İrritatif veya alerjik vulvovajinit tedavisinde tetikleyiciden kaçınma, kısa süreli topikal kortikosteroidler ve emolyanlar uygulanır.
Tekrarlayan Vulvovajinit
Yılda dört veya daha fazla atak tekrarlayan olarak kabul edilir. Değerlendirmede altta yatan nedenler araştırılır, diyabet taraması ve HIV testi yapılır, kültür ve duyarlılık testi istenir ve yaşam tarzı faktörleri değerlendirilir. Tedavi yaklaşımı olarak uzun süreli baskılayıcı tedavi, probiyotikler, yaşam tarzı değişiklikleri ve partner değerlendirmesi uygulanır.
Korunma
Hijyen önerileri olarak genital bölgeyi ılık su ile yıkamak, vajinal duş kullanmamak, parfümlü ürünlerden kaçınmak, önden arkaya silmek, pamuklu iç çamaşırı tercih etmek ve sıkı giysilerden kaçınmak önemlidir. Yaşam tarzı olarak nemli mayo ve spor kıyafetlerini hemen değiştirmek, probiyotik tüketmek, şeker tüketimini azaltmak, stres yönetimi ve yeterli uyku faydalıdır.
Gebelikte Vulvovajinit
Mantar enfeksiyonu gebelikte sık görülür ve topikal tedaviler tercih edilir. Bakteriyel vajinozis erken doğum riskini artırabilir ve tedavi gebelikte güvenli ilaçlarla yapılır.
Kliniğimizde Vulvovajinit Tedavisi
Op. Dr. Tamella Taghiyeva, vulvovajinit tanı ve tedavisinde geniş deneyime sahiptir. Kliniğimizde detaylı muayene ve değerlendirme, doğru tanı için laboratuvar testleri, bireyselleştirilmiş tedavi protokolleri, tekrarlayan enfeksiyonlarda kapsamlı araştırma, gebelikte güvenli tedavi ve koruyucu öneriler sunulmaktadır. Vulva veya vajinal rahatsızlık yaşıyorsanız randevu alın; doğru tanı ve tedavi ile hızla iyileşebilirsiniz.