Rahim iç duvarının anormal kalınlaşması.
Endometrial Hiperplazi (Rahim Duvarı Kalınlaşması) Nedir?
Endometrial hiperplazi rahim iç tabakasının yani endometriumun aşırı kalınlaşması durumudur. Bu durum uzun süre progesteron olmaksızın östrojen etkisine maruz kalma sonucu gelişir. Endometrial hiperplazi anormal kanama nedeni olmasının yanı sıra endometrium kanserine ilerleme potansiyeli taşıyabilir.
Erken tanı ve uygun tedavi hem semptom kontrolü hem de kanser önleme açısından kritik öneme sahiptir.
Türleri
Atipik olmayan hiperplazi basit veya kompleks olabilir. Hücreler normal görünümdedir ve kansere ilerleme riski yüzde 1-3 ile düşüktür. Genellikle medikal tedaviye yanıt verir.
Atipik hiperplazide hücrelerde anormal değişiklikler yani atipi vardır. Kansere ilerleme riski yüzde 30-40 ile yüksektir ve yüzde 20-40'ında endometrium kanseri ile birlikte olabilir. Genellikle cerrahi tedavi gerektirir.
Nedenleri ve Risk Faktörleri
Ana neden progesteron olmadan uzun süreli östrojen etkisidir. Ovülasyon olmaması endometriumun sürekli uyarılmasına yol açar.
Risk faktörleri arasında anovülasyon yani PCOS ve perimenopoz, yağ dokusundan östrojen üretimi nedeniyle obezite, diabetes mellitus, hipertansiyon, geç menopoz, erken menarş, hiç doğum yapmamış olmak yani nulliparite, tamoksifen kullanımı, sadece östrojen içeren hormon replasman tedavisi, östrojen salgılayan tümörler ve Lynch sendromu sayılabilir.
Belirtiler
Ağır adet kanaması yani menoraji, düzensiz adet kanaması, adetler arası kanama, menopoz sonrası kanama, uzun süren adet ve kısa adet döngüleri başlıca belirtilerdir.
Tanı
Transvajinal ultrason ilk basamak değerlendirmedir. Endometrial kalınlık ölçümü yapılır; postmenopozal dönemde 4 milimetreden fazla şüphelidir, premenopozal dönemde döngüye göre değerlendirilir.
Endometrial biyopsi kesin tanı yöntemidir. Pipelle biyopsi ofis prosedürü olarak yapılabilir. Histopatolojik incelemede atipi varlığı değerlendirilir. Histeroskopi rahim içinin direkt görülmesini sağlar, hedefli biyopsi imkanı verir ve polip ile miyom ayrımı yapılabilir. Dilatasyon ve küretaj tüm endometriumun örneklenmesi için biyopsi yetersizse veya tedavi amaçlı yapılabilir.
Tedavi
Atipik olmayan hiperplazi tedavisinde progesteron tedavisi uygulanır. Hormonal spiral yani LNG-IUS en etkili yöntemdir. Oral progestinler olarak MPA ve noretisteron siklik veya sürekli kullanılabilir. 3-6 ay tedavi sonrası biyopsi ile kontrol yapılır ve yüzde 80-90 başarı oranı elde edilir. Yaşam tarzı değişiklikleri olarak kilo verme, diyabet ve hipertansiyon kontrolü ve düzenli egzersiz önerilir.
Atipik hiperplazi tedavisinde cerrahi tedavi tercih edilir. Total histerektomi, menopoz sonrası bilateral salpingo-ooferektomi ile birlikte laparoskopik veya abdominal yöntemle uygulanır. Endometrium kanseri riski nedeniyle cerrahi önerilir. Fertilite isteyenlerde konservatif tedavi olarak yüksek doz progesteron, hormonal spiral, 3 ayda bir biyopsi ile sıkı takip, gebelik sonrası histerektomi değerlendirmesi ve multidisipliner yaklaşım uygulanabilir.
Takip
Atipik olmayan hiperplazide 3-6 ayda bir biyopsi regresyon sağlanana kadar yapılır. İki negatif biyopsi sonrası yıllık takip yeterlidir. Atipik hiperplazide konservatif tedavi uygulanıyorsa 3 ayda bir biyopsi ve ultrason takibi yapılır. Yanıt yoksa cerrahi planlanır.
Prognoz ve Korunma
Atipik olmayan hiperplazide progestin tedavisi ile yüzde 80-90 regresyon sağlanır. Atipik hiperplazide yüzde 30-40 kansere ilerleme riski vardır. Histerektomi ile kesin tedavi sağlanır.
Korunma için sağlıklı kilo koruma, düzenli ovülasyon sağlama, PCOS tedavisi, hormon replasman tedavisinde kombine tedavi yani östrojen artı progesteron ve düzenli jinekolojik kontrol önerilir.
Kliniğimizde Endometrial Hiperplazi Tedavisi
Op. Dr. Tamella Taghiyeva, endometrial hiperplazi tanı ve tedavisinde geniş deneyime sahiptir. Kliniğimizde transvajinal ultrason, endometrial biyopsi, histeroskopi, hormonal tedavi yönetimi, hormonal spiral uygulama, cerrahi tedavi olarak histerektomi, fertilite koruyucu yaklaşım ve düzenli takip programları sunulmaktadır. Anormal kanama veya endometrial kalınlaşma şüphesi varsa randevu alın; erken tanı ve tedavi önemlidir.