Miyom Ameliyatı

Miyom (Rahim Fibroidi) Nedir?

Miyomlar (fibroidler veya leiomyomlar), rahim kas dokusundan köken alan iyi huylu (benign) tümörlerdir. Kadınların üreme döneminde en sık görülen pelvik tümörler olan miyomlar, 50 yaşına kadar kadınların %70-80'inde bulunabilir. Çoğu miyom belirti vermez ve tedavi gerektirmez; ancak bazıları ağır kanama, ağrı, baskı semptomları veya infertiliteye neden olarak cerrahi müdahale gerektirebilir.

Miyom ameliyatı (miyomektomi), rahmi koruyarak miyomların çıkarılması işlemidir. Gelecekte çocuk sahibi olmak isteyen veya rahmi korumak isteyen kadınlar için ideal bir tedavi seçeneğidir. Modern cerrahi teknikler sayesinde laparoskopik ve histeroskopik yaklaşımlarla minimal invaziv tedavi mümkün olmakta, hastalar kısa sürede günlük yaşamlarına dönebilmektedir.

Miyomların kesin nedeni bilinmemekle birlikte, östrojen ve progesteron hormonları, genetik faktörler ve büyüme faktörleri miyom gelişiminde rol oynamaktadır. Menopoz sonrası östrojen düşmesiyle birlikte miyomlar genellikle küçülür ve semptomlar azalır.

Miyom Türleri ve Yerleşimleri

Submüköz Miyomlar

Rahim iç yüzeyine (endometrium) yakın yerleşimli miyomlardır:

• Rahim iç boşluğuna doğru büyür ve rahim kavitesini deforme eder
• En fazla kanama ve infertilite nedeni olan miyom türüdür
• Histeroskopi ile görüntüleme ve tedavi mümkündür
• Boyutları küçük olsa bile belirgin semptomlara neden olur
• Embriyo implantasyonunu engelleyerek infertiliteye yol açar
• Tekrarlayan düşüklerin önemli nedenlerinden biridir

İntramural Miyomlar

Rahim kas duvarı içinde yerleşen miyomlardır:

• En yaygın miyom türü (%55-65)
• Rahim duvarı kalınlığı içinde büyür
• Büyüdüklerinde semptom verir
• Rahim boyutunu artırabilir
• Kanama ve baskı semptomlarına neden olabilir
• Hem submüköz hem subserosal özellik gösterebilir

Subserosal Miyomlar

Rahmin dış yüzeyinden dışarı doğru büyüyen miyomlardır:

• Rahmin serozal yüzeyinden dışarı büyür
• Komşu organlara (mesane, bağırsak) baskı yapabilir
• Adet kanamalarına nadiren etki eder
• Büyük boyutlara ulaşabilir
• Pelvik ağrı ve baskı hissi yaratır

Pedünküle Miyomlar

İnce bir sapla rahme bağlı miyomlardır:

• Rahim içine (submüköz pedünküle) veya dışına (subserosal pedünküle) doğru büyür
• Torsiyon (burulma) riski taşır - akut karın tablosu yaratabilir
• Sap dönerek nekroza uğrayabilir
• Servikal kanaldan protrüze olabilir (doğan miyom)

Servikal Miyomlar

• Rahim ağzında (serviks) yerleşim
• Nadir görülür (%2-5)
• Doğum kanalını tıkayabilir
• Cinsel ilişkide ağrıya neden olabilir

Miyom Belirtileri

Kanama Semptomları

• Ağır adet kanaması (menoraji)
• Uzun süren adetler (7 günden fazla)
• Adet dışı kanama (metroraji)
• Pıhtılı kanama
• Anemi gelişimi (halsizlik, solukluk, nefes darlığı)

Ağrı ve Baskı Semptomları

• Pelvik ağrı ve ağırlık hissi
• Adet krampları (dismenore)
• Cinsel ilişkide ağrı (disparoni)
• Bel ve bacak ağrıları
• Karın şişkinliği ve büyümesi

Bası Semptomları

• Sık idrara çıkma (mesane basısı)
• İdrar yapma güçlüğü
• Kabızlık (rektum basısı)
• Bacaklarda şişlik (damar basısı, nadir)
• Böbrek fonksiyonlarının bozulması (üreter basısı, nadir)

Fertilite İlişkili Semptomlar

• İnfertilite (gebe kalamama)
• Tekrarlayan düşükler
• Erken doğum riski
• Gebelikte komplikasyonlar

Miyom Ameliyatı Endikasyonları

Tüm miyomlar ameliyat gerektirmez. Cerrahi şu durumlarda önerilir:

Semptomatik Miyomlar

• Ağır adet kanaması ve anemi gelişimi
• Medikal tedaviye yanıt vermeyen kanama
• Şiddetli pelvik ağrı veya baskı hissi
• İdrar sıklığı veya kabızlık (bası semptomları)
• Cinsel ilişkide ağrı
• Yaşam kalitesini bozan şikayetler

Fertilite İlişkili Endikasyonlar

• Submüköz miyomlar (rahim içi yerleşimli)
• İnfertilite - diğer nedenler ekarte edilmişse
• Tekrarlayan düşükler
• IVF öncesi hazırlık (rahim kavitesini etkileyen miyomlar)
• Gebelik planlayan kadınlarda büyük miyomlar (>4 cm)

Hızlı Büyüme

• Kısa sürede belirgin büyüme (6 ayda boyut artışı)
• Postmenopozal dönemde büyüme
• Malignite (leiomyosarkom) şüphesi ekarte edilmeli

Miyomektomi Yöntemleri

Laparoskopik Miyomektomi

En sık tercih edilen minimal invaziv yöntemdir:

• Küçük kesilerle (0.5-1 cm) karın içine girişim
• Kamera ve özel aletlerle görüntüleme
• Daha az ağrı ve kan kaybı
• Hızlı iyileşme ve işe dönüş
• Kısa hastane yatışı (1-2 gün)
• Minimal yara izi, kozmetik avantaj
• Orta büyüklükte miyomlarda ideal (2-10 cm)
• Deneyimli cerrah gerektiren teknik

Robotik Miyomektomi

Robot yardımlı laparoskopik cerrahidir:

• Robot-assisted laparoskopi (Da Vinci sistemi)
• 3D görüntü ve hassas hareketler
• Detaylı dikiş atma imkanı
• Karmaşık vakalarda avantaj sağlar
• Öğrenme eğrisi kısa
• Yüksek maliyet dezavantajı

Histeroskopik Miyomektomi

Submüköz miyomlar için ideal yöntemdir:

• Vajinadan girişimle rahim içi miyom çıkarılması
• Karında kesi yok, tamamen endoskopik
• Submüköz miyomlar için altın standart
• Günübirlik işlem, aynı gün taburculuk
• En hızlı iyileşme süreci
• Rezektoskop ile miyom parçalanarak çıkarılır
• Miyom boyutu genellikle < 5 cm olmalı
• Birden fazla seans gerekebilir

Abdominal (Açık) Miyomektomi

Klasik cerrahi yaklaşımdır:

• Karından yapılan kesi (Pfannenstiel veya dikey)
• Çok büyük miyomlarda (>10 cm) tercih edilir
• Çok sayıda miyom varlığında (>4-5 adet)
• Derin intramural miyomlarda
• Geniş görüş alanı ve elle palpasyon imkanı
• Daha uzun iyileşme süresi (6-8 hafta)
• Daha fazla yapışıklık riski

Laparoskopik Miyomektomi Nasıl Yapılır?

Ameliyat Öncesi Hazırlık

• MRI veya ultrason ile miyom haritalaması (sayı, boyut, yerleşim)
• Kan tahlilleri ve hemoglobin kontrolü
• Anemi varsa tedavi (demir, kan transfüzyonu)
• GnRH analogları (miyom küçültmek için, seçilmiş vakalarda)
• Anestezi değerlendirmesi
• Ameliyat öncesi gece oruç (6-8 saat)
• Tromboz profilaksisi planlaması

Cerrahi Aşamalar

• Genel anestezi uygulanır
• Göbekten ve alt karından 3-4 küçük kesi yapılır
• Karın CO2 gazı ile şişirilir (pnömoperitoneum)
• Kamera ve aletler trokarlar aracılığıyla yerleştirilir
• Miyom üzerinde rahim serozasına kesi yapılır
• Miyom kapsülünden enükleasyon (çekirdek çıkarma) edilir
• Miyom yatağında kanama kontrolü sağlanır
• Rahim duvarı katmanlar halinde dikişlerle kapatılır
• Miyom morselator ile parçalanarak veya kesi genişletilerek çıkarılır
• Kanama kontrolü ve serum fizyolojik ile yıkama
• Yapışıklık önleyici bariyer uygulanabilir
• Trokarlar çıkarılır ve kesiler dikilir

İşlem Süresi

• 1-3 saat (miyom sayısı ve boyutuna göre değişir)
• Tek miyom: 1-1.5 saat
• Çoklu miyom: 2-3 saat

Hastanede Kalış

• Laparoskopik: 1-2 gece
• Histeroskopik: Günübirlik veya 1 gece
• Açık cerrahi: 2-4 gece

Ameliyat Sonrası İyileşme

Laparoskopik Miyomektomi Sonrası

İlk Hafta

• Hafif-orta karın ağrısı (ağrı kesicilerle kontrol edilir)
• Yorgunluk ve halsizlik
• Hafif vajinal kanama veya lekelenme
• Yatak istirahati (ilk 2-3 gün)
• Ağrı kesici ve antibiyotik kullanımı
• Bol sıvı ve lifli beslenme

1-2 Hafta

• Hafif ev içi aktiviteler
• Kısa yürüyüşler (pıhtı önleme)
• Masa başı işlere dönüş mümkün
• Duş alınabilir, banyodan kaçınılmalı

2-6 Hafta

• Normal aktivitelere kademeli dönüş
• Hafif egzersiz başlama (4 hafta sonra)
• Cinsel ilişki (4-6 hafta sonra)
• Ağır kaldırma (6 hafta sonra)
• Fiziksel iş (4-6 hafta sonra)

Histeroskopik Miyomektomi Sonrası

• Günübirlik taburculuk
• 1-2 gün sonra normal aktiviteler
• Hafif kramplar ve kanama (birkaç gün)
• Cinsel ilişki: 2 hafta sonra

Açık Miyomektomi Sonrası

• İyileşme süresi 6-8 hafta
• Daha uzun dinlenme gerekir
• Ağır işlere 2-3 ay sonra dönüş
• Daha fazla ağrı kesici ihtiyacı

Miyomektomi Riskleri ve Komplikasyonlar

Genel Cerrahi Riskler

• Kanama ve transfüzyon ihtiyacı (%2-5)
• Enfeksiyon (yara, pelvik)
• Anestezi komplikasyonları
• Derin ven trombozu
• Organ yaralanması (bağırsak, mesane, üreter) - nadir

Spesifik Riskler

• Açık cerrahiye geçiş (laparoskopide): %1-8
• Yapışıklık (adezyon) oluşumu: Önemli infertilite nedeni
• Miyom nüksü (tekrarı): %15-30 (5 yıl içinde)
• Histerektomi gereksinimi: Nadir (%1'den az), kontrolsüz kanamada
• Rahim rüptürü: Gelecek gebeliklerde risk (nadir ama ciddi)
• Skar doku oluşumu: Rahim içinde Asherman sendromu (histeroskopide)

Miyomektomi ve Gelecek Gebelikler

Ne Zaman Gebe Kalınabilir?

• Histeroskopik miyomektomi sonrası: 1-3 ay
• Laparoskopik miyomektomi sonrası: 3-6 ay
• Açık cerrahi sonrası: 6-12 ay
• Rahim duvarının tam iyileşmesi kritik önem taşır
• Hekiminizin önerilerine uyulmalıdır

Gebelik Takibi

• Yüksek riskli gebelik olarak takip gerekebilir
• Rahim skarının ultrason ile izlenmesi
• Erken doğum riski hafif artmış
• Plasenta yerleşim yeri değerlendirilmeli
• Düzenli kontroller önemlidir

Doğum Şekli

• Yüzeysel/küçük miyomektomi: Normal doğum mümkün olabilir
• Derin miyomektomi: Sezaryen önerilir
• Rahim boşluğuna girilmişse: Sezaryen gereklidir
• Çoklu miyomektomi: Sezaryen tercih edilir
• Karar cerrahın ameliyat notlarına göre verilir

Miyomektomi Alternatifleri

Medikal Tedaviler

• GnRH analogları: Geçici menopoz, miyom küçültme
• GnRH antagonistleri: Daha az yan etki
• Ulipristal asetat: Progesteron reseptör modülatörü
• Hormonal spiral (Mirena): Kanama kontrolü
• Traneksamik asit: Kanama azaltma
• NSAİİ'ler: Ağrı ve kanama kontrolü

Uterin Arter Embolizasyonu (UAE)

• Miyom besleyen damarların kateter ile tıkanması
• Radyolojik girişimsel işlem
• Cerrahi dışı seçenek
• Gebelik planlayanlarda önerilmez
• Post-embolizasyon sendromu görülebilir

MRgFUS (MR Kılavuzluğunda Odaklanmış Ultrason)

• Tamamen non-invaziv tedavi
• Yüksek yoğunluklu ultrason ile miyom ablasyonu
• Kesi yok, anestezi minimal
• Seçilmiş vakalarda uygun
• Kısıtlı erişilebilirlik

Histerektomi

• Aile planlaması tamamlanmışsa düşünülebilir
• Çok sayıda veya tekrarlayan miyomlarda
• Medikal tedaviye yanıtsız vakalarda
• Kalıcı ve kesin çözüm

Sık Sorulan Sorular

Miyomlar tekrar oluşur mu?

Evet, miyomektomi sonrası %15-30 oranında nüks görülebilir (5 yıl içinde). Çok sayıda miyom varlığında ve genç yaşta risk daha yüksektir. Düzenli takip önemlidir.

Ameliyat sonrası gebe kalabilir miyim?

Evet, miyomektomi özellikle fertilite koruyucu bir işlemdir. Hekim önerdiği bekleme süresinden sonra gebelik planlanabilir. Başarı oranları yüksektir.

Laparoskopik mi açık cerrahi mi tercih edilmeli?

Miyom sayısı, boyutu ve yerleşimine göre cerrah tarafından belirlenir. Mümkün olduğunca laparoskopik yaklaşım tercih edilir, ancak büyük veya çok sayıda miyomda açık cerrahi gerekebilir.

Ameliyat ne kadar ağrılı?

Laparoskopik cerrahide ağrı minimaldir, 1-2 hafta içinde azalır. Açık cerrahide daha fazla ağrı beklenir ve ağrı kesici ihtiyacı daha uzun sürer.

Miyom kansere dönüşür mü?

Miyomların kansere dönüşme riski çok düşüktür (%0.1-0.5). Ancak hızlı büyüme veya postmenopozal büyüme varsa leiomyosarkom ekarte edilmelidir.

Kliniğimizde Miyom Ameliyatı

Op. Dr. Tamella Taghiyeva, miyomektomi ve miyom tedavisinde geniş deneyime sahiptir. Modern cerrahi teknikler ve fertilite koruyucu yaklaşım ön plandadır.

Sunduğumuz hizmetler:

• Kapsamlı tanısal değerlendirme (ultrason, MRI)
• Laparoskopik miyomektomi önceliği
• Histeroskopik miyomektomi (submüköz miyomlar)
• Fertilite koruyucu yaklaşım
• Modern cerrahi teknikler
• Yapışıklık önleme stratejileri
• Dikkatli ameliyat sonrası takip
• Gebelik planlaması danışmanlığı

Miyom tanısı aldıysanız veya miyom şüpheniz varsa randevu alabilirsiniz. Sizin için en uygun tedavi yöntemini birlikte belirleyelim. Kliniğimizde her hasta bireysel olarak değerlendirilmekte ve kişiye özel tedavi planı oluşturulmaktadır.