İstemsiz idrar kaçırma.
Üriner İnkontinans (İdrar Kaçırma) Nedir?
Üriner inkontinans istemsiz idrar kaçırma durumudur. Kadınlarda erkeklere göre daha sık görülen bu problem yaşam kalitesini ciddi şekilde etkiler. Yetişkin kadınların yüzde 25-45'i çeşitli derecelerde idrar kaçırma yaşar ve bu oran yaşla birlikte artar.
İdrar kaçırma utanç verici bir durum olarak algılandığından çoğu kadın bu sorunu gizler ve tedavi aramaz. Ancak etkili tedavi seçenekleri mevcuttur ve çoğu kadın tedavi ile tamamen iyileşebilir veya önemli düzelme sağlayabilir.
Üriner İnkontinans Türleri
Stres üriner inkontinans en sık görülen türdür. Öksürme, hapşırma, gülme veya egzersiz sırasında karın içi basınç artışıyla idrar kaçırma görülür. Ağır kaldırma ile tetiklenir. Pelvik taban zayıflığı ve üretral hipermobilite altta yatan nedenlerdir.
Urge inkontinans yani sıkışma tipi inkontinansta ani ve güçlü idrar yapma isteği oluşur ve hasta tuvalete yetişemez. Aşırı aktif mesane ile ilişkilidir. Sık idrara çıkma ve gece idrara kalkma yani noktüri eşlik edebilir. Mikst inkontinans stres ve urge inkontinansın birlikte görülmesidir ve en sık ikinci tiptir.
Overflow inkontinansta mesane tam boşalamaz ve sürekli damlama şeklinde kaçırma olur. Tıkanıklık veya mesane kasılma bozukluğu neden olabilir. Fonksiyonel inkontinansta fiziksel veya kognitif nedenlerle tuvalete yetişememe söz konusudur ve yaşlılarda sıktır.
Nedenleri ve Risk Faktörleri
Vajinal doğum pelvik taban hasarına yol açarak risk oluşturur. Gebelik sırasında geçici veya kalıcı inkontinans gelişebilir. Menopoz östrojen düşüklüğüne bağlı doku zayıflığına neden olur. Yaşlanma kas ve doku zayıflığı yaratır. Obezite karın içi basınç artışına yol açar.
Kronik öksürük özellikle KOAH ve sigara kullanımına bağlı olarak riski artırır. Kabızlık, diyabete bağlı sinir hasarı, nörolojik hastalıklar olarak MS ve Parkinson ve geçirilmiş pelvik cerrahi özellikle histerektomi diğer risk faktörleri arasındadır.
Geçici nedenler olarak idrar yolu enfeksiyonu, vajinal enfeksiyon, bazı ilaçlar özellikle diüretikler, aşırı kafein veya alkol tüketimi ve kabızlık sayılabilir. Bu nedenler tedavi edildiğinde inkontinans düzelebilir.
Belirtiler
Öksürme, hapşırma veya gülme ile idrar kaçırma, egzersiz sırasında kaçırma, ani sıkışma hissi ve tuvalete yetişememe başlıca belirtilerdir. Günde 8'den fazla sık idrara çıkma, gece idrara kalkma, ped veya koruyucu kullanma ihtiyacı ve sürekli ıslaklık hissi diğer belirtiler arasındadır.
Tanı
Öykü ve muayenede idrar günlüğü tutularak frekans, miktar ve kaçırma değerlendirilir. Semptom sorgulaması, jinekolojik muayene, öksürük stres testi ve prolapsus değerlendirmesi yapılır.
Laboratuvar olarak idrar analizi, idrar kültürü ve rezidü idrar ölçümü istenir. İleri testler olarak ürodinamik çalışmalar, sistoskopi, pelvik ultrason ve gerekirse MRI uygulanabilir.
Tedavi
Konservatif tedavi ilk basamaktır. Yaşam tarzı değişiklikleri olarak kilo verme, kafein ve alkol kısıtlaması, sıvı alımını düzenleme, kabızlık tedavisi ve sigara bırakma önerilir.
Pelvik taban egzersizleri yani Kegel egzersizleri pelvik kasları güçlendirir. Günde 3 set düzenli uygulama ile 3-6 ayda etki görülür. Biofeedback ile desteklenebilir ve fizyoterapist eşliğinde yapılması önerilir. Mesane eğitimi idrar yapma aralıklarını uzatmayı amaçlar ve urge inkontinansta etkilidir. 6-12 haftalık program uygulanır.
Medikal tedavide urge inkontinans için antikolinerjikler olarak oksibutinin ve tolterodin, beta-3 agonistler olarak mirabegron ve postmenopozal kadınlarda vajinal östrojen kullanılır. Stres inkontinansta bazı ülkelerde duloksetin ve vajinal östrojen uygulanabilir.
Minimal invaziv tedaviler arasında periüretral enjeksiyonlar hacim artırıcı ajanlarla ofis ortamında yapılır ve geçici etki sağlar. Botoks enjeksiyonu mesane kasına uygulanır, dirençli urge inkontinansta tercih edilir ve 6-9 ay etki sürer. Sakral nöromodülasyon sinir stimülasyonu ile dirençli vakalarda uygulanır.
Cerrahi tedavide midüretral sling yani TVT ve TOT stres inkontinansta altın standarttır. Yüzde 80-90 başarı oranı ile minimal invaziv bir prosedürdür. Burch kolposüspansiyonu laparoskopik veya açık yöntemle uygulanır ve uzun dönem sonuçları iyidir. Otolog sling hastanın kendi dokusundan yapılır ve mesh komplikasyonu riski yoktur.
Cerrahi Sonrası
Aynı gün veya 1 gece yatış yeterlidir. İyileşme sürecinde 2-4 hafta ağır kaldırmama ve 4-6 hafta cinsel ilişkiden kaçınma önerilir. Düzenli kontroller yapılmalıdır.
Korunma
Sağlıklı kilo koruma, pelvik taban egzersizleri, kabızlıktan kaçınma, sigara bırakma ve aşırı kafein tüketiminden kaçınma koruyucu önlemlerdir.
Kliniğimizde İdrar Kaçırma Tedavisi
Op. Dr. Tamella Taghiyeva, üriner inkontinans tedavisinde geniş deneyime sahiptir. Kliniğimizde kapsamlı değerlendirme, ürodinamik testler, pelvik taban rehabilitasyonu, medikal tedavi, midüretral sling cerrahisi ve uzun dönem takip sunulmaktadır. İdrar kaçırma sorununuz varsa çekinmeden randevu alın; bu sorun tedavi edilebilir ve yaşam kaliteniz artırılabilir.