Mantar, bakteri veya parazit kaynaklı enfeksiyonlar.
Vajinal Enfeksiyonlar Nedir?
Vajinal enfeksiyonlar veya vajinit, vajinanın iltihaplanması ile karakterize yaygın jinekolojik sorunlardır. Kadınların büyük çoğunluğu yaşamları boyunca en az bir kez vajinal enfeksiyon geçirir. Bu enfeksiyonlar bakteri, mantar veya parazit kaynaklı olabilir ve kaşıntı, akıntı, koku ve yanma gibi rahatsız edici belirtilere neden olur.
Doğru tanı ve tedavi ile vajinal enfeksiyonlar kolayca iyileşir. Ancak tedavisiz bırakılan enfeksiyonlar kronikleşebilir, pelvik inflamatuar hastalığa ve infertiliteye yol açabilir. Bu nedenle belirtiler ortaya çıktığında doktor değerlendirmesi önemlidir.
Vajinal Enfeksiyon Türleri
Bakteriyel vajinozis en sık görülen vajinal enfeksiyondur ve normal vajinal floranın bozulmasından kaynaklanır. Koruyucu Lactobacillus bakterileri azalır ve anaerob bakteriler çoğalır. Tipik olarak gri-beyaz, homojen, balık kokulu akıntı görülür. Bu koku özellikle cinsel ilişki sonrası belirginleşir. Kaşıntı genellikle hafiftir veya yoktur.
Vajinal kandidiyazis yani mantar enfeksiyonu ikinci en sık vajinal enfeksiyondur. Candida albicans en yaygın etkendir. Beyaz, peynir kesiği kıvamında, kokusuz akıntı karakteristiktir. Şiddetli kaşıntı ve yanma en belirgin belirtilerdir. Vulvada kızarıklık ve şişlik, idrar yaparken ve cinsel ilişkide ağrı görülebilir.
Trikomoniazis cinsel yolla bulaşan parazitik bir enfeksiyondur ve Trichomonas vaginalis tarafından oluşturulur. Sarı-yeşil, köpüklü, kötü kokulu akıntı tipiktir. Kaşıntı, yanma ve vulva ile vajinada kızarıklık görülür. Muayenede serviksde çilek görünümü saptanabilir.
Atrofik vajinit menopoz sonrası östrojen düşüklüğüne bağlı gelişir. Enfeksiyöz olmayan bir vajinit türüdür. Vajinal kuruluk, yanma, kaşıntı, cinsel ilişkide ağrı ve hafif kanama görülebilir.
Nedenleri ve Risk Faktörleri
Genel risk faktörleri arasında antibiyotik kullanımı normal florayı bozduğu için önemlidir. Hormonal değişiklikler gebelik ve menopozda enfeksiyon riskini artırır. Kontrolsüz diyabet, zayıf bağışıklık sistemi, vajinal duş kullanımı, parfümlü ürünler ve sıkı sentetik iç çamaşırı diğer risk faktörleridir.
Bakteriyel vajinozis için yeni veya çoklu cinsel partner, vajinal duş, sigara ve rahim içi araç kullanımı risk oluşturur. Mantar enfeksiyonu için antibiyotik kullanımı, yüksek östrojen düzeyleri, kontrolsüz diyabet ve bağışıklık baskılayıcı ilaçlar risk faktörleridir.
Belirtiler
Genel belirtiler arasında anormal vajinal akıntı, yani renk, koku veya kıvam değişikliği en sık görülenidir. Vajinal kaşıntı, yanma hissi, vulvada kızarıklık ve şişlik, idrar yaparken ağrı ve cinsel ilişkide rahatsızlık diğer yaygın belirtilerdir.
Akıntının özellikleri enfeksiyon tipini belirlemeye yardımcı olur. Bakteriyel vajinoziste akıntı ince, gri-beyaz ve balık kokuludur. Mantar enfeksiyonunda kalın, beyaz, peynir kesiği görünümünde ve kokusuz bir akıntı vardır. Trikomoniaziste ise köpüklü, sarı-yeşil ve kötü kokulu akıntı görülür.
Tanı
Tanıda öykü ve muayene ilk adımlardır. Semptomların detaylı değerlendirmesi, jinekolojik muayene ve akıntı değerlendirmesi yapılır. Laboratuvar testleri olarak yaş preparat mikroskopik inceleme için, KOH testi mantar tanısı için, vajinal pH ölçümü ve gerektiğinde kültür kullanılır. Normal vajinal pH 3.8-4.5 arasındadır. Bakteriyel vajinozis ve trikomoniaziste pH 4.5'in üzerindedir.
Tedavi
Bakteriyel vajinozis tedavisinde metronidazol oral tablet veya vajinal jel olarak ya da klindamisin vajinal krem veya oral olarak 5-7 gün süreyle kullanılır. Partner tedavisi gerekmez ancak tedavi süresince alkol alınmamalıdır.
Vajinal kandidiyazis tedavisinde topikal antifungaller olan klotrimazol veya mikonazol ovül veya krem olarak kullanılabilir. Oral flukonazol tek doz 150 mg genellikle yeterlidir. Hafif vakalarda 1-3 günlük, tekrarlayan vakalarda ise uzun süreli tedavi gerekebilir. Partner tedavisi genellikle gerekmez.
Trikomoniazis tedavisinde metronidazol 2 g tek doz veya 500 mg günde iki kez 7 gün süreyle ya da tinidazol 2 g tek doz kullanılır. Cinsel partner mutlaka tedavi edilmeli ve tedavi bitene kadar cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır.
Atrofik vajinit tedavisinde vajinal östrojen krem, tablet veya halka formunda uygulanır. Vajinal nemlendirici ve lubrikantlar da faydalıdır.
Tekrarlayan Enfeksiyonlar
Yılda dört veya daha fazla enfeksiyon tekrarlayan enfeksiyon olarak kabul edilir. Tekrarlayan mantar enfeksiyonunda kültür ile tür tespiti, diyabet taraması ve bağışıklık değerlendirmesi yapılmalı, 6 aylık baskılayıcı tedavi düşünülmelidir. Tekrarlayan bakteriyel vajinoziste uzun süreli metronidazol jel, probiyotik kullanımı ve yaşam tarzı değişiklikleri faydalı olabilir.
Komplikasyonlar
Tedavisiz vajinal enfeksiyonlar pelvik inflamatuar hastalık, infertilite ve ektopik gebelik riskine yol açabilir. Gebelikte erken doğum ve düşük doğum ağırlığı riski artabilir. Jinekolojik cerrahi sonrası enfeksiyon ve HIV bulaşma riskinde artış diğer olası komplikasyonlardır.
Gebelikte Vajinal Enfeksiyonlar
Bakteriyel vajinozis gebelikte erken doğum riskini artırır ve tedavi edilmelidir. Tedavi gebelikte güvenli ilaçlarla yapılır. Flukonazol gebelikte dikkatli kullanılmalı, topikal tedaviler tercih edilmelidir. Düzenli tarama önerilir.
Korunma
Hijyen önerileri arasında vajinal duş kullanmamak, parfümlü ürünlerden kaçınmak, pamuklu iç çamaşırı tercih etmek, sıkı giysilerden kaçınmak, genital bölgeyi önden arkaya silmek ve ılık suyla yıkamak sayılabilir. Yaşam tarzı olarak sağlıklı beslenme, probiyotik tüketimi, sigara bırakma, diyabet kontrolü ve güvenli cinsel ilişki önemlidir.
Kliniğimizde Vajinal Enfeksiyon Tedavisi
Op. Dr. Tamella Taghiyeva, vajinal enfeksiyonların tanı ve tedavisinde geniş deneyime sahiptir. Kliniğimizde detaylı muayene ve değerlendirme, doğru tanı için laboratuvar testleri, etkili tedavi protokolleri, tekrarlayan enfeksiyonlarda kapsamlı araştırma, gebelikte güvenli tedavi ve koruyucu öneriler sunulmaktadır. Vajinal akıntı, kaşıntı veya yanma şikayetleriniz varsa randevu alın; erken tanı ve doğru tedavi ile hızla iyileşebilirsiniz.