Rahim Sarkması Ameliyatı

Rahim Sarkması (Pelvik Organ Prolapsusu) Nedir?

Rahim sarkması, pelvik taban kasları ve bağ dokularının zayıflaması sonucu rahmin (uterus) ve/veya diğer pelvik organların vajinaya doğru sarkması durumudur. Pelvik organ prolapsusu olarak da bilinen bu durum, rahmin yanı sıra mesane (sistosel), rektum (rektosel) veya bağırsağın (enterosel) sarkmasını da içerebilir. Bu durum kadınların yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir ve günlük aktiviteleri kısıtlayabilir.

Pelvik organ prolapsusu, özellikle doğum yapmış kadınlarda yaygın görülen bir durumdur. Araştırmalar, doğum yapmış kadınların yaklaşık %50'sinin bir dereceye kadar pelvik organ prolapsusu yaşadığını göstermektedir. Ancak bunların yalnızca %10-20'si semptom verir ve tedavi gerektirir. Hafif vakalar konservatif tedavi ile yönetilebilirken, ileri evre prolapsuslar cerrahi müdahale gerektirebilir.

Modern cerrahi teknikler sayesinde rahim sarkması ameliyatları artık minimal invaziv yöntemlerle yapılabilmekte ve hastalar kısa sürede normal yaşamlarına dönebilmektedir. Erken tanı ve uygun tedavi ile kadınların yaşam kalitesi önemli ölçüde iyileştirilebilir.

Rahim Sarkması Nedenleri

Doğum Kaynaklı Faktörler

Vajinal doğum, pelvik organ prolapsusu için en önemli risk faktörüdür:

• Vajinal doğum: En önemli risk faktörü, pelvik taban kaslarında hasar
• Çoklu doğumlar: Her doğumda artan risk, kümülatif hasar
• Büyük bebek doğumu: 4 kg üzeri bebeklerde artmış doku hasarı riski
• Uzun eylem süreci: Pelvik taban yorgunluğu ve aşırı gerilme
• Vakum veya forseps kullanımı: Müdahaleli doğumlarda artan risk
• Epizyotomi komplikasyonları: Geniş kesiler ve yırtıklar
• Çok hızlı doğum: Dokuların adaptasyon süresi olmadan gerilmesi
• İkinci evre uzaması: İtme fazının uzun sürmesi

Yaşlanma ve Hormonal Faktörler

Yaşla birlikte pelvik taban yapıları zayıflar:

• Menopoz sonrası östrojen azalması
• Doku elastikiyetinin ilerleyici kaybı
• Kollajen yapısının zayıflaması ve dejenerasyonu
• Kas tonusu ve gücünün azalması
• Pelvik kan dolaşımının azalması
• Vajinal mukoza incelmesi

Diğer Risk Faktörleri

Yaşam tarzı ve sağlık durumları da risk oluşturur:

• Obezite: Karın içi basınç artışı ve sürekli yük
• Kronik kabızlık ve ıkınma: Tekrarlayan pelvik basınç artışı
• Kronik öksürük: KOAH, astım, sigara kaynaklı öksürük
• Ağır kaldırma işleri: Mesleki veya günlük aktiviteler
• Genetik yatkınlık: Bağ dokusu bozuklukları (Ehlers-Danlos, Marfan sendromu)
• Geçirilmiş pelvik cerrahi: Önceki operasyonlar
• Histerektomi sonrası: Vajinal vault prolapsusu riski
• Nörolojik hastalıklar: Sinir hasarına yol açan durumlar
• Radyoterapi: Pelvik bölge radyasyonu sonrası

Pelvik Organ Prolapsusu Türleri

Rahim Sarkması (Uterin Prolapsus)

Rahmin vajinaya veya dışarıya doğru sarkmasıdır:

• Servikal uzama eşlik edebilir
• Tam prolapsusta rahim vajina dışına çıkar
• En sık görülen prolapsus türüdür

Sistosel (Mesane Sarkması)

Mesanenin ön vajinal duvara doğru sarkması:

• İdrar semptomları belirgindir
• Tam boşaltamama, sık idrara çıkma
• Stres inkontinans eşlik edebilir

Rektosel (Rektum Sarkması)

Rektumun arka vajinal duvara doğru sarkması:

• Defekasyon zorluğu yaratır
• Tam boşaltamama hissi
• Vajinal baskı ile defekasyon ihtiyacı

Enterosel (İnce Bağırsak Sarkması)

İnce bağırsakların vajinal kubbeye doğru sarkması:

• Genellikle histerektomi sonrası görülür
• Pelvik basınç ve dolgunluk hissi
• Diğer prolapsuslarla birlikte olabilir

Vajinal Vault Prolapsusu

Histerektomi sonrası vajinal tepenin sarkması:

• Histerektomi geçirmiş kadınlarda görülür
• Tüm histerektomilerin %0.5-5'inde gelişir
• Genellikle cerrahi tedavi gerektirir

Rahim Sarkması Belirtileri

Pelvik Semptomlar

En karakteristik şikayetler pelvik bölgeyle ilgilidir:

• Vajinadan dışarı çıkıntı hissi veya görülmesi
• Vajinadan top gibi bir şey çıkıyor hissi
• Pelvik basınç veya ağırlık hissi
• Alt sırt ve kasık ağrısı
• Oturma veya ayakta durmada rahatsızlık
• Akşama doğru ve uzun süre ayakta kalmakla artan şikayetler
• Yatınca hafifleyen semptomlar
• Egzersiz veya fiziksel aktivite ile kötüleşme

İdrar Semptomları

Mesane fonksiyonları sıklıkla etkilenir:

• İdrar kaçırma (stres inkontinans) - öksürme, hapşırma ile
• Sık idrara çıkma (pollakiüri)
• Gece idrara kalkma (noktüri)
• İdrar yapmada zorluk ve akışın zayıflaması
• Mesanenin tam boşalamaması hissi
• Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
• Ani sıkışma hissi (urge inkontinans)
• İdrar yapmak için pozisyon değiştirme ihtiyacı

Bağırsak Semptomları

Rektosel varlığında bağırsak şikayetleri ön plandadır:

• Kronik kabızlık
• Tam boşalamamış hissi
• Gaz veya dışkı kaçırma (nadir)
• Defekasyon için vajinal baskı gereksinimi
• Ağrılı dışkılama
• Dışkılama sırasında ıkınma ihtiyacı

Cinsel Semptomlar

Cinsel yaşam olumsuz etkilenebilir:

• Cinsel ilişkide rahatsızlık veya ağrı (disparoni)
• Cinsel memnuniyette azalma
• Vajinal gevşeklik hissi
• Cinsel ilişkiden kaçınma
• Partnerin şikayetleri
• Benlik saygısı ve vücut imajı sorunları

Pelvik Organ Prolapsusu Evreleri

POP-Q (Pelvik Organ Prolapsusu Kantifikasyonu) Sınıflaması

Uluslararası standart evreleme sistemi:

• Evre 0: Prolapsus yok, tüm yapılar normal pozisyonda
• Evre 1: En düşen nokta hymen düzeyinin 1 cm üzerinde (hafif)
• Evre 2: En düşen nokta hymen düzeyinden 1 cm içeride veya dışarıda (orta)
• Evre 3: En düşen nokta hymen düzeyinin 1 cm'den fazla dışında ama tam dışarıda değil
• Evre 4: Tam prolapsus (prosidans), organlar tamamen vajina dışında

Klinik Önemi

• Evre 1-2: Genellikle konservatif tedavi yeterli
• Evre 2-3: Semptomatik ise cerrahi değerlendirilir
• Evre 3-4: Genellikle cerrahi tedavi gerektirir

Tanı Yöntemleri

Fizik Muayene

Tanının temel taşı detaylı jinekolojik muayenedir:

• Litotomi pozisyonunda muayene
• Ayakta muayene (Valsalva manevrası ile)
• Prolapsusun evrelemesi
• Tüm kompartmanların değerlendirilmesi
• Stres inkontinans testi

Ek Testler

• Ürodinami: Mesane fonksiyonlarının detaylı değerlendirmesi
• Pelvik ultrason: Pelvik organ anatomisi
• MR Defekografi: Dinamik pelvik taban değerlendirmesi
• Rezidüel idrar ölçümü: Mesane boşaltım değerlendirmesi

Rahim Sarkması Tedavi Yöntemleri

Konservatif (Cerrahi Dışı) Tedavi

Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Temel yaklaşım ve önleme stratejileri:

• Kilo verme (BMI 25 altına indirme)
• Kabızlık tedavisi (lifli beslenme, sıvı alımı)
• Ağır kaldırmaktan kaçınma
• Kronik öksürük tedavisi
• Sigara bırakma
• Düzenli pelvik taban egzersizleri

Pelvik Taban Egzersizleri (Kegel)

Konservatif tedavinin köşe taşıdır:

• Pelvik kasların güçlendirilmesi
• Düzenli ve doğru teknik ile uygulama çok önemli
• Fizyoterapist eşliğinde öğrenme faydalı
• Hafif-orta evrelerde etkili sonuçlar
• Günde 3 set, her sette 10-15 kasılma
• Biofeedback ile desteklenebilir
• Elektrik stimülasyonu kullanılabilir

Pesser (Vajinal Destek Cihazı)

Cerrahi dışı mekanik destek sağlar:

• Vajinaya yerleştirilen silikon destek halkası
• Farklı boyut ve tiplerde mevcuttur (halka, küp, donut)
• Cerrahi istemeyenler veya bekleyenler için
• Gebelik planlayanlarda uygun seçenek
• Cerrahi riski yüksek yaşlı hastalarda
• Düzenli kontrol ve bakım gerektirir (3-6 ayda bir)
• Vajinal akıntı, erozyon riski mevcuttur
• Topikal östrojen ile birlikte kullanım önerilir

Topikal Östrojen Tedavisi

Vajinal doku kalitesini iyileştirir:

• Krem, tablet veya halka formunda uygulanır
• Menopoz sonrası hastalarda çok etkili
• Cerrahi öncesi hazırlık olarak kullanılır
• Pesser toleransını artırır
• Sistemik emilim minimal düzeydedir

Cerrahi Tedavi

İleri evre prolapsus veya konservatif tedaviye yanıt vermeyen vakalarda cerrahi önerilir.

Vajinal Yaklaşım Cerrahileri

Vajinadan yapılan onarım operasyonları:

• Anterior Kolporafi: Ön vajinal duvar onarımı (sistosel için)
• Posterior Kolporafi: Arka vajinal duvar onarımı (rektosel için)
• Vajinal Histerektomi: Prolapsuslu rahmin vajinadan çıkarılması
• Kolpokleizis: Vajinal kanal kapatılması (cinsel aktivite bitmiş kadınlarda)
• Sacrospinöz Fiksasyon: Vajinal apexin sakrospinöz ligamana asılması
• Uterosakral Ligaman Süspansiyonu: Apikal destek sağlama
• McCall Culdoplasti: Enterosel önleme

Abdominal Yaklaşım Cerrahileri

Karın yoluyla yapılan ameliyatlar:

• Sakrokolpopeksi: Vajinal apexin sakruma (kuyruk sokumuna) mesh ile asılması
• Sakrohisteropeksi: Rahim korunarak aynı işlem, doğurganlık korunur
• Laparoskopik veya robotik yapılabilir
• Uzun süreli başarı oranları en yüksek
• Apikal prolapsuslar için altın standart

Mesh (Ağ) Kullanımı

Sentetik veya biyolojik destek materyalleri:

• Abdominal sakrokolpopekside rutin kullanılır
• Doku desteği ve dayanıklılık sağlar
• Vajinal mesh kullanımı FDA kısıtlaması altındadır
• Komplikasyonlar (erozyon, ağrı, enfeksiyon) nedeniyle dikkatli seçilmelidir

Rahim Sarkması Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Ameliyat Öncesi Hazırlık

• Detaylı değerlendirme ve prolapsus evrelemesi
• Ürodinamik testler (inkontinans varsa)
• Smear ve HPV testi
• Endometrial biyopsi (anormal kanama varsa)
• Kan tahlilleri ve pıhtılaşma testleri
• Anestezi değerlendirmesi
• Vajinal östrojen hazırlığı (2-4 hafta önce)
• Antibiyotik profilaksisi planlaması

Anestezi Seçenekleri

• Genel anestezi: Abdominal ve laparoskopik yaklaşımda tercih edilir
• Spinal/epidural: Vajinal yaklaşımda kullanılabilir
• Kombine: Postoperatif ağrı kontrolü için

İşlem Süresi

• Vajinal onarımlar: 60-120 dakika
• Laparoskopik sakrokolpopeksi: 120-180 dakika
• Açık sakrokolpopeksi: 90-150 dakika
• Kombine prosedürler daha uzun sürebilir

Hastanede Kalış Süresi

• Vajinal cerrahi: 1-2 gün
• Laparoskopik cerrahi: 1-2 gün
• Açık abdominal: 3-5 gün

Ameliyat Sonrası İyileşme

İlk Hafta

• Hafif-orta vajinal kanama veya akıntı normal
• Pelvik ağrı ve rahatsızlık olabilir
• İdrar sondası 1-2 gün takılı kalabilir
• Bol sıvı ve lifli beslenme önemli
• Ağır kaldırmaktan kesinlikle kaçınma
• Yürüyüş teşvik edilir (pıhtı önleme)

2-6 Hafta

• Kademeli aktivite artışı
• İşe dönüş (masa başı 2-3 hafta)
• Araba kullanmaya başlama
• Hafif ev işleri yapılabilir
• Vajinal akıntı devam edebilir

6-12 Hafta

• Cinsel ilişki (6-8 hafta sonra hekim onayı ile)
• Egzersize başlama
• Tam aktiviteye dönüş
• Yoğun spor ve ağır kaldırma (12 hafta sonra)

Uzun Vadeli Bakım ve Önleme

• Pelvik taban egzersizlerini ömür boyu sürdürme
• İdeal kilo kontrolü
• Kabızlıktan kaçınma
• Ağır kaldırmaktan kaçınma veya dikkatli kaldırma teknikleri
• Düzenli jinekolojik kontroller
• Öksürük ve ıkınmadan kaçınma

Ameliyat Riskleri ve Komplikasyonlar

Genel Cerrahi Riskler

• Kanama ve transfüzyon ihtiyacı (%1-2)
• Enfeksiyon (yara, pelvik, idrar yolu)
• Anestezi komplikasyonları
• Derin ven trombozu ve emboli

Spesifik Riskler

• Mesane yaralanması (%1-3)
• Rektum yaralanması (%0.5-1)
• Üreter yaralanması (nadir)
• Yeni başlangıçlı veya devam eden idrar kaçırma
• İdrar tutma zorluğu (retansiyon)
• Cinsel fonksiyon değişiklikleri
• Prolapsusun tekrarı (%5-15)
• Vajinal daralma (disparoni riski)

Mesh İlişkili Komplikasyonlar

• Mesh erozyonu (vajinal veya mesaneye)
• Kronik ağrı
• Enfeksiyon
• Mesh büzüşmesi
• Disparoni

Ameliyat Başarı Oranları

• Anatomik başarı: %85-95
• Semptomatik başarı (hasta memnuniyeti): %80-90
• Tekrarlama riski: %10-15 (10 yıl içinde)
• Sakrokolpopeksi en düşük nüks oranına sahip (%2-5)
• Laparoskopik sonuçlar açık cerrahiye eşdeğer

Sık Sorulan Sorular

Ameliyat sonrası cinsel ilişki mümkün mü?

Evet, iyileşme tamamlandıktan sonra (6-8 hafta) cinsel ilişki mümkündür. Hatta çoğu kadın ameliyat sonrası pelvik semptomlar düzeldiği için daha rahat bir cinsel yaşam bildirir. Bazı prosedürler vajinal boyutları değiştirebilir, bu konuda cerrahınızla konuşmanız önemlidir.

Ameliyat tekrarı gerekebilir mi?

Evet, prolapsus %10-15 oranında tekrarlayabilir. Risk faktörlerinden kaçınmak (kilo, kabızlık, ağır kaldırma) ve pelvik taban egzersizleri yapmak tekrar riskini azaltır.

Pesser mi ameliyat mı tercih edilmeli?

Karar bireyseldir. Hafif-orta prolapsusta veya cerrahi riski yüksek hastalarda pesser denenebilir. İleri evrede veya pesser tolere edemeyenlerde cerrahi tercih edilir.

Rahmi almadan onarım yapılabilir mi?

Evet, rahim koruyucu teknikler (histeropeksi) mevcuttur. Gelecekte doğurganlık isteyen veya rahmi korumak isteyen kadınlarda tercih edilir. Başarı oranları histerektomiye benzerdir.

Ne zaman ameliyat olmalıyım?

Prolapsus yaşam kalitesini bozduğunda, konservatif tedavilere yanıt vermediğinde veya ileri evreye ilerlediğinde cerrahi düşünülmelidir.

Kliniğimizde Rahim Sarkması Ameliyatı

Op. Dr. Tamella Taghiyeva, pelvik organ prolapsusu tedavisinde kapsamlı deneyime sahiptir. Kliniğimizde modern cerrahi teknikler ve bireyselleştirilmiş yaklaşım uygulanmaktadır.

Sunduğumuz hizmetler:

• Detaylı değerlendirme ve evreleme
• Bireyselleştirilmiş tedavi planı
• Minimal invaziv laparoskopik cerrahi
• Rahim koruyucu seçeneklerin değerlendirilmesi
• Pesser uygulaması ve takibi
• Pelvik taban fizyoterapisi yönlendirmesi
• Kapsamlı ameliyat sonrası bakım
• Uzun vadeli takip ve destek

Rahim sarkması şikayetleriniz için randevu alabilirsiniz. Sizin için en uygun tedavi yöntemini birlikte belirleyelim. Erken tanı ve uygun tedavi ile yaşam kalitenizi önemli ölçüde iyileştirebiliriz. Kliniğimizde her hasta bireysel olarak değerlendirilmekte ve kişiye özel tedavi planları oluşturulmaktadır.