Düşük ve Erken Gebelik Kaybı

Düşük ve Erken Gebelik Kaybı Nedir?

Düşük (spontan abortus), gebeliğin 20. haftadan önce kendiliğinden sonlanmasıdır. Erken gebelik kaybı ise genellikle ilk 12 hafta içinde meydana gelen düşükleri tanımlar. Klinik olarak tanınan gebeliklerin yaklaşık %10-20'si düşükle sonuçlanır ve bu oran biyokimyasal gebelikler dahil edildiğinde %30-50'ye kadar çıkabilir. İlk trimester düşükleri tüm düşüklerin %80'inden fazlasını oluşturur.

Düşük, fiziksel olduğu kadar duygusal açıdan da zorlu bir deneyimdir. Çoğu düşük önlenemez ve genellikle kromozomal anomaliler nedeniyle oluşur. Önemli olan bu durumun doğanın doğal bir seçim mekanizması olduğunu anlamaktır - çoğu durumda sağlıksız bir gebeliğin sonlanmasıdır. Ancak tekrarlayan düşükler (2 veya daha fazla) araştırılmalı ve altta yatan nedenler tedavi edilmelidir.

Modern tıbbi yaklaşımlar ve destekleyici bakım ile düşük yaşayan kadınların büyük çoğunluğu sonraki gebeliklerde sağlıklı bebekler dünyaya getirmektedir. Bu süreçte profesyonel destek almak hem fiziksel hem de psikolojik iyileşme için büyük önem taşır.

Düşük Türleri

Tehdit Düşüğü (Abortus İmminens)

Gebeliğin devam edebileceği durumdur:

• Vajinal kanama var, genellikle hafif
• Rahim ağzı kapalı (serviks dilate değil)
• Gebelik devam edebilir
• İstirahat ve yakın takip önerilir
• %50 oranında gebelik devam eder
• Ultrasonla fetal kalp atışı görülür
• Progesteron desteği verilebilir

Kaçınılmaz Düşük (Abortus İncipiens)

Düşük başlamış ve durdurulamaz:

• Aktif kanama ve rahim ağzı açılması
• Şiddetli kramplar
• Gebelik korunamaz
• Düşük kısa süre içinde gerçekleşecek
• Bekleme veya müdahale seçenekleri değerlendirilir

Tam Düşük (Abortus Completus)

Düşük tamamlanmış, ek müdahale gerekmez:

• Tüm gebelik dokusu tamamen atılmış
• Kanama azalır veya durur
• Rahim ağzı kapanır
• Genellikle müdahale gerekmez
• Ultrasonla rahim içi boş görülür
• 8 haftadan küçük gebeliklerde sık

Eksik Düşük (Abortus İncompletus)

Gebelik dokusunun bir kısmı rahimde kalmış:

• Gebelik dokusunun bir kısmı atılmamış
• Devam eden kanama
• Rahim ağzı açık olabilir
• Tıbbi (misoprostol) veya cerrahi (küretaj) boşaltma gerekir
• Enfeksiyon riski nedeniyle tedavi önemli

Missed Abortus (Sessiz Düşük)

Embriyo ölmüş ancak vücut tarafından atılmamış:

• Embriyo veya fetüs ölmüş ancak atılmamış
• Belirti olmayabilir veya gebelik belirtileri azalmış
• Ultrasonla tespit edilir - kalp atışı yok
• Bekleme, ilaç veya cerrahi tedavi seçenekleri
• Haftalarca belirti vermeyebilir

Blighted Ovum (Boş Gebelik Kesesi / Anembriyonik Gebelik)

• Gebelik kesesi var, embriyo gelişmemiş
• Yolk sac görülebilir ancak embriyo yok
• Genellikle kromozomal nedenli
• Tedavi missed abortus ile aynı

Septik Abortus

Enfekte düşük, acil tıbbi durumdur:

• Rahim içinde enfeksiyon gelişmiş düşük
• Ateş (38°C üzeri), kötü kokulu akıntı
• Karın ağrısı ve hassasiyet
• Acil tedavi gerektirir
• IV antibiyotik ve rahim boşaltması
• Tedavi edilmezse sepsis ve ölüm riski

Düşük Nedenleri

Kromozomal Anomaliler (%50-70)

En sık düşük nedenidir:

• En sık neden - rastgele oluşan genetik hatalar
• Trizomi (örn: trizomi 16, 21, 22) en sık
• Monozomi (Turner sendromu - 45,X)
• Poliploid (triploidi, tetraploidi)
• Genellikle rastgele oluşur, tekrar riski düşük
• Anne yaşı arttıkça risk artar (35 yaş üzeri)
• Kalıtsal değildir, bir sonraki gebeliği etkilemez

Anatomik Nedenler

Rahim yapısındaki anormallikler düşük riskini artırır:

• Rahim septumu: En sık anomali, cerrahi ile düzeltilebilir
• Çift rahim (uterus didelphys): Nadir
• Tek boynuzlu rahim (unicornuate): Erken doğum riski de artar
• Submüköz miyomlar: İmplantasyonu engelleyebilir
• Rahim içi yapışıklıklar (Asherman sendromu): Küretaj sonrası görülebilir
• Servikal yetersizlik: İkinci trimesterde kayıplara neden olur
• Rahim içi polipler: Nadir nedenler arasında

Endokrin ve Metabolik Nedenler

• Tiroid hastalıkları: Hipotiroidi veya hipertiroidi
• Kontrolsüz diyabet: HbA1c yüksekliği
• Luteal faz defekti: Progesteron yetersizliği
• PCOS: İnsülin direnci ve hormonal dengesizlik
• Hiperprolaktinemi: Yüksek prolaktin seviyesi
• Adrenal hastalıkları: Cushing, adrenal yetersizlik

İmmünolojik ve Pıhtılaşma Bozuklukları

• Antifosfolipid sendromu (APS): Tedavi edilebilir önemli neden
• Lupus (SLE): Otoimmün hastalık
• Trombofili: Faktör V Leiden, protrombin mutasyonu
• Protein C, S eksikliği: Kalıtsal pıhtılaşma bozuklukları

Enfeksiyonlar

• Listeria monocytogenes
• Toksoplazmoz
• CMV (Sitomegalovirüs)
• Kızamıkçık (Rubella)
• Herpes simpleks
• Bakteriyel vajinoz
• Genital enfeksiyonlar (klamidya, gonore)

Çevresel ve Yaşam Tarzı Faktörleri

• Sigara: Dozu arttıkça risk artar
• Alkol: Özellikle yüksek miktarda
• Kafein: Günde 200-300 mg üzeri (2-3 fincan)
• İlaçlar ve toksinler: Teratojenik ilaçlar
• Radyasyon: Yüksek doz
• Obezite: BMI 30 üzeri
• Çok düşük kilo: BMI 18.5 altı
• Stres: Kronik stres

Düşük Belirtileri

Düşük şüphesinde hemen hekime başvurulmalıdır:

• Vajinal kanama (lekelenme, açık kırmızı veya kahverengi)
• Karın veya bel ağrısı, adet benzeri kramplar
• Vajinadan doku, pıhtı veya membran gelmesi
• Gebelik belirtilerinin (bulantı, meme hassasiyeti) azalması
• Baş dönmesi veya bayılma (aşırı kanamada)
• Ateş (enfeksiyon belirtisi)

Düşük Tanısı

Ultrasonografi

Tanının temel taşıdır:

• Fetal kalp atışının değerlendirilmesi
• Gebelik kesesinin boyut ve yapısı
• Crown-rump length (CRL) ölçümü
• Rahim içinde kan, doku veya pıhtı
• Transvajinal ultrason daha erken tanı sağlar

Beta-hCG Takibi

• Normal gebelikte 48 saatte %60-100 artış
• Düşükte plato, yavaş artış veya düşüş
• Seri ölçümler tanıyı netleştirir
• Tek değer ile kesin tanı konmaz

Fizik Muayene

• Rahim ağzının açık/kapalı değerlendirmesi
• Rahim boyutu (gebelik haftasına uygun mu?)
• Kanama miktarı ve niteliği
• Vital bulgular (şok belirtileri?)

Düşük Tedavi Yöntemleri

1. Bekleme Tedavisi (Expectant Management)

Doğal sürecin tamamlanmasını bekleme:

• Vücudun düşüğü kendiliğinden tamamlamasına izin verme
• Tam veya eksik düşükte tercih edilebilir
• 1-4 hafta içinde tamamlanabilir
• %80-85 başarılı (müdahale gerekmez)
• Yakın takip (ultrason, beta-hCG) gerektirir
• Yoğun kanama durumunda müdahale gerekir
• Hasta isterse her zaman diğer seçeneklere geçilebilir

2. Medikal Tedavi (Misoprostol)

İlaç ile rahim boşaltılması:

• Prostaglandin analoğu - rahim kasılmalarını uyarır
• Gebelik dokusunun atılmasını sağlar
• Oral, vajinal veya sublingual uygulama
• %85-90 başarı oranı
• Kramp ve kanama beklenir
• Genellikle evde uygulanabilir
• Tekrar doz gerekebilir
• Kontrol ultrason ile başarı değerlendirilir

3. Cerrahi Tedavi (Dilatasyon ve Küretaj - D&C)

Rahim içinin cerrahi olarak boşaltılması:

• Hızlı ve kontrollü tedavi
• Yoğun veya uzun süren kanamada tercih edilir
• Enfeksiyon riski varsa (septik abortus)
• Hastanın tercihi
• Genetik analiz için doku elde edilebilir
• Tekrarlayan düşüklerde tanısal amaçlı

Küretaj (D&C) Nasıl Yapılır?

• Genel, spinal veya lokal anestezi + sedasyon
• Rahim ağzının dikkatli genişletilmesi (dilatasyon)
• Vakum aspirasyon veya küret ile doku temizliği
• 10-15 dakika sürer
• Günübirlik işlem, aynı gün taburculuk
• Ultrason eşliğinde yapılabilir

Küretaj Riskleri

• Enfeksiyon (%1-2)
• Kanama
• Rahim perforasyonu (nadir, %0.1-0.5)
• Asherman sendromu - rahim içi yapışıklık (nadir)
• Anestezi komplikasyonları
• Eksik boşaltma ve tekrar müdahale

Düşük Sonrası İyileşme

Fiziksel İyileşme

• Kanama 1-2 hafta sürebilir, kademeli azalır
• Adet döngüsü 4-6 hafta içinde normale döner
• Hafif aktiviteler birkaç gün içinde başlanabilir
• Ağır iş ve egzersiz: 1-2 hafta sonra
• Cinsel ilişki: Kanama durunca veya 2 hafta sonra
• Tampon kullanımından 2 hafta kaçınılmalı

Duygusal İyileşme ve Yas Süreci

Düşük bir kayıptır ve yas süreci normaldir:

• Yas süreci yaşamak normal ve sağlıklıdır
• Üzüntü, suçluluk, öfke, şok hissedilebilir
• Her kadın farklı tepki verir
• Profesyonel psikolojik destek yararlı olabilir
• Partner ile iletişim ve destek önemli
• Destek grupları faydalı olabilir
• İyileşme süresi bireyseldir
• Yıl dönümleri zorlu olabilir

Tekrar Gebelik Zamanlaması

• Fiziksel hazırlık: 1-2 adet döngüsü sonra gebelik mümkün
• Duygusal hazırlık bireyseldir - hazır hissedene kadar beklenmeli
• Çoğu çift 6 ay-1 yıl içinde tekrar deneme kararı alır
• Folik asit takviyesi başlanmalı (en az 400 mcg/gün)
• Sağlıklı yaşam tarzı (sigara/alkol bırakma, dengeli beslenme)
• Bir düşük sonrası başarılı gebelik şansı %85 üzeri

Tekrarlayan Gebelik Kaybı

Ardışık 2 veya 3 düşük tekrarlayan gebelik kaybı olarak tanımlanır ve detaylı araştırma gerektirir:

Araştırma Testleri

• Kromozom analizi (karyotip): Her iki partner için
• Rahim değerlendirmesi: Ultrason, HSG, histeroskopi, MRI
• Antifosfolipid antikorları: Lupus antikoagülan, antikardiolipin, anti-beta2 glikoprotein
• Tiroid testleri: TSH, anti-TPO
• Açlık kan şekeri ve HbA1c: Diyabet taraması
• Prolaktin düzeyi
• Trombofili paneli: Faktör V Leiden, protrombin mutasyonu
• AMH ve over rezervi: Yumurta kalitesi değerlendirmesi

Tedavi Yaklaşımları

• Antifosfolipid sendromunda: Düşük doz aspirin + heparin
• Tiroid tedavisi: Levotiroksin ile düzenleme
• Progesteron desteği: Luteal faz ve erken gebelikte
• Rahim anomalilerinin cerrahisi: Septum rezeksiyonu, miyomektomi
• Servikal serklaj: Servikal yetersizlikte (12-14. hafta)
• Preimplantasyon genetik test (PGT): IVF ile birlikte

Düşüğü Önleme

Çoğu düşük önlenemez (kromozomal nedenli), ancak risk azaltılabilir:

• Folik asit takviyesi (gebelik planlamadan en az 1 ay önce başlama)
• Sigara ve alkol bırakma
• Sağlıklı kilo koruma (BMI 18.5-24.9)
• Kronik hastalıkların kontrolü (diyabet, tiroid, hipertansiyon)
• Düzenli prenatal bakım
• Enfeksiyonlardan korunma (çiğ et, pastörize olmayan süt ürünlerinden kaçınma)
• Aşırı kafein tüketiminden kaçınma (günde 200 mg altı)
• Teratojenik ilaçlardan kaçınma
• Stres yönetimi

Sık Sorulan Sorular

Düşük yaptım, suçlu muyum?

Hayır, kesinlikle suçlu değilsiniz. Çoğu düşük önlenemez ve kromozomal nedenlerle oluşur. Egzersiz, iş, seyahat, cinsel ilişki veya stres düşüğe neden olmaz.

Tekrar gebe kalabilir miyim?

Evet. Tek bir düşük sonrası bir sonraki gebelikte başarı şansı %85'in üzerindedir. İki düşük sonrası bile şans %75 civarındadır.

Ne kadar beklemeliyim?

Fiziksel olarak 1-2 adet döngüsü yeterlidir. Duygusal hazırlık bireyseldir - kendinizi hazır hissettiğinizde deneyin.

Düşük sonrası küretaj şart mı?

Hayır, her durumda şart değil. Bekleme veya ilaç tedavisi de seçenek olabilir. Durumunuz ve tercihinize göre birlikte karar verilir.

Kliniğimizde Düşük Tedavisi

Op. Dr. Tamella Taghiyeva, erken gebelik kaybı tanı ve tedavisinde geniş deneyime sahiptir. Hem tıbbi hem de duygusal açıdan yanınızdayız.

Sunduğumuz hizmetler:

• Hızlı değerlendirme ve tanı (ultrason, beta-hCG)
• Bireyselleştirilmiş tedavi planı
• Bekleme, medikal veya cerrahi seçenekler
• Tekrarlayan düşük araştırması
• Psikolojik destek yönlendirmesi
• Gelecek gebelik danışmanlığı
• Kapsamlı takip programı
• Prekonsepizyonel (gebelik öncesi) danışmanlık

Düşük yaşadıysanız veya endişeleriniz varsa randevu alabilirsiniz. Bu zor süreçte yanınızdayız ve bir sonraki gebeliğinize güvenle hazırlanmanızda destek oluyoruz. Kliniğimizde her hasta bireysel olarak değerlendirilmekte ve kişiye özel tedavi planı oluşturulmaktadır.